Vrijwilligers bij een hospice ze zijn van onschatbare waarde

Hospice De Schelp, een bijna-thuis-huis, biedt in een huiselijke omgeving zorg aan mensen met een levensverwachting van minder dan drie maanden. In een veilige omgeving met bekwame vrijwilligers en betrokken professionals kunnen gastbewoners op hun eigen wijze hun laatste fase doorbrengen en waardig sterven.

Het hospice is gevestigd in een prachtig historisch Zaans pand in het centrum van Krommenie. In ons huis bevinden zich vier bewonerskamers, een woonkamer, een woonkeuken en een serre, uitkijkend op een mooie tuin met diverse terrassen.

De coördinatoren zijn Iris Bekker en Helma Geisink. Zij hebben de dagelijkse leiding over het hospice en zijn de contactpersonen voor de gastbewoners en hun familie, de zorgverleners en de vrijwilligers.

De coördinatoren geven informatie over het verblijf in het hospice en bepalen tijdens een huisbezoek vooraf of De Schelp de juiste zorg kan bieden aan potentiële gastbewoners.

Naast Iris en Helma zijn er vier vrijwilligers die zorgen voor vervanging bij ziekte en vakantie. Deze hulpcoördinatoren draaien ook mee in het rooster voor de bereikbaarheidsdiensten in de weekenden.

Elke gastbewoner heeft een eigen kamer met standaard inrichting waaronder een hooglaagbed. Bij elke kamer is een douche- en toiletruimte. Daarnaast is er in het huis nog een extra grote badkamer voor algemeen gebruik. Om een eigen sfeer te creëren kunnen persoonlijke bezittingen een plekje krijgen in de kamer.

In De Schelp zijn het de zorgvrijwilligers die, ondersteund door twee coördinatoren en verpleegkundigen, ervoor zorgen dat het doel, het verlenen van warme en liefdevolle zorg aan mensen in hun laatste levensfase en hun naasten, waar gemaakt wordt.

Wij hebben ook nog ongeveer twintig vrijwilligers die andere taken in en om het hospice verrichten, zoals:
• Klusjes in en om het hospice
• Administratie bijhouden
• Bestuur
• Website maken/onderhouden
• Nieuwsbrief voor de vrijwilligers maken
• Tuin onderhouden
• Spirituele zorg verlenen

Misschien heeft u interesse om zorgvrijwilliger bij ons te worden of een ander hospice bij u in de buurt? Lees dan de verhalen en ervaringen van twee van onze vrijwilligers.
Mijn verhaal begint in 2021, geheel onverwachts krijg ik een mail van mijn jongste broertje “zus ik ben terminaal en heb nog ongeveer drie maanden. De klap is genadeloos en ik ben meteen begonnen met zorg bieden, eerst thuis en later in een Hospice in Delft. Al met al heeft het vijf maanden geduurd en in oktober 2021 heb ik afscheid van hem moeten nemen na dagen in het hospice te hebben doorgebracht.

Ik had echt tijd nodig om na deze zware taak op krachten te komen, helaas van korte duur. Mijn lieve schoondochter kreeg in januari 2022 te horen dat ze op twee plekken kwaadaardige borstkanker had. Weer staat mijn leven stil, hoe ga je hiermee om, na mijn eigen ervaring met borstkanker, hakt deze mededeling er enorm in. Gelukkig gingen mijn zoon en schoondochter er vol in en deze twee kanjers hebben samen met mijn twee schatjes (mijn kleinkinderen) de strijd gewonnen.

In oktober 2022 werd ik zelf heel ernstig ziek opgenomen in het ziekenhuis, dan is de kracht wel uit je lichaam, na anderhalf slopend jaar. Ik ben een jaar bezig geweest om te herstellen van een operatie in juli 2023. Tegen het einde van het jaar ben ik voorzichtig bezig gegaan met het idee dat ik wil wat gaan doen en niet meer thuis zitten de hele dag. Ik ben hier en daar gaan informeren naar vrijwilligerswerk.

In december 2023 las ik een artikel in ons krantje over een hospice in Krommenie, (ja, ik geloof niet in toeval) dat er verkeerde gedachten bestaan bij de mensen over een hospice. Zo van dat wordt de hele dag zitten, handje vasthouden en huilen, maar… NIETS IS MINDER WAAR.

Ik heb mij hier verder in verdiept en begin 2024 heb ik de stap gezet en gesolliciteerd in het hospice in Krommenie en werd aangenomen. Ik had inmiddels weer genoeg energie om mij nuttig te maken.

Onze werkzaamheden bestaan uit 4 blokken in een dag,
met per blok 2 zorgvrijwilligers.
06.45 tot 11.00 uur ontbijt, verzorging van de gastbewoner
10.45 tot 15.00 uur de lunch periode
14.45 tot 19.00 uur, de boodschappen en kookdienst periode
18.45 tot 23.00 uur de avonddienst en de zorg voor opfrissen, poetsen, nacht klaar maken.

Tussen alle diensten door zijn wij altijd in de weer met een praatje maken, aandachtig luisteren naar vrolijke maar ook pijnlijke onderwerpen met een gastbewoner en zijn of haar familie. Wij staan altijd klaar.

Zo ben ik ook begonnen bij het hospice, alle diensten een keer meedraaien, gesprekken en dan meelopen. Als mens die geïnteresseerd is in wat mensen bezig houd, heb ik een heel verantwoordelijke taak, die ik met heel veel toewijding en rust probeer te volbrengen.

Zo merkte ik in het begin wel eens dat ik de lat voor mijzelf te hoog legde, wat resulteert in een gevoel van machteloosheid “echt zo van: wat is het veel, en iedereen weet het beter” en daar raakte ik door van slag, maar al snel leerde ik om het anders te zien, zeker door te praten met collega’s of de coördinatoren of de verpleging. Eén ding heb ik geleerd en goed in mijn oren geknoopt… kies de juiste weg die voor jou zelf goed voelt.

Ik doe heel veel indrukken op tijdens mijn diensten en voel mij voldaan als ik met een gastbewoner en zijn of haar familie gepraat en geluisterd heb en zaken droevig of plezierig bespreekbaar heb kunnen maken. De familie van onze gastbewoners hebben al heel vaak tegen mij gezegd, weet je wat zo mooi is, nu pap of mam of broer of zus is opgenomen in het hospice, zij (de familie) de zware druk van de zorg die familie ondervind nu bij ons kunnen neerleggen, dat ervaren ze als een grote verademing, de zorg is nu voor het Hospice en de familie kan en mag weer ‘gewoon’ familie zijn. Ik vind het altijd weer ontroerend om dat te mogen ervaren, dan denk ik bij mijzelf, wat fijn dat ik daar deel van uit mag maken. De harmonie, de rust, de zorg, alles is gericht op het welzijn en het geluk van onze gastbewoners.

In ons… bijna-thuis-huis. Er zijn... er gewoon zijn… is zo bijzonder…

Ik ga met ontzettend veel plezier naar mijn werk, soms is het moeilijk als ik afscheid moet nemen van iemand die je dierbaar geworden is, maar de troost en zorg voor de nabestaande is mij dan alles waard.

Ik blijf leren door te praten met de verpleging en collega’s of mijn geweldige coördinatoren Helma en Iris, er komt altijd een oplossing, ik hoef het nooit alleen te doen.

Ook krijg ik veel cursussen aangeboden die ik trouw altijd volg want ik leer steeds weer bij. Nu ruim twee jaar later ben ik zo dankbaar voor mijn plek in het Hospice, ik voel mij zekerder, volg mijn eigen paadje zoveel mogelijk en geef heel veel liefde en aandacht. De mensen die bij ons wonen mag ik begeleiden in hun laatste fase van het leven dat is zo groots en zo mooi, wat krijg ik veel liefde en dankbaarheid terug. En natuurlijk zijn er tranen, maar altijd met liefde.

Liefs Marianne

Als we dit met zijn allen doen, kleuren we de wereld met elkaar
net wat mooier

Een kleine drie jaar geleden werd mijn moeder na een ziekenhuis opname geadviseerd om te worden opgenomen in een hospice, ze had nierfalen en met een nierfunctie van nog maar 5% zou ze niet overleven, de levensverwachting was maximaal twaalf weken. Op dat moment stort je wereld in, maar ga je toch zoeken naar wat de artsen adviseren. Het hospice was snel gevonden in de omgeving van Rotterdam waar mijn moeder in de buurt woonde. Mijn moeder werd snel opgenomen in het hospice, mijn eerste indruk daar, was de heerlijke rust die er heerste en de liefdevolle vriendelijke mensen die er werkten, niets was te veel voor ze, ze dachten mee, gaven advies, boden een luisterend oor en waren er voor mijn moeder maar ook voor ons. Dit heeft op mij een verpletterende indruk achtergelaten. Het idee was geboren om ook een zorgvrijwilliger te worden bij een hospice. Met mensen werken was ik vanuit mijn vak als accountmanager gewend, dus hoe moeilijk kon dit zijn?

Ik had al snel een intake gesprek met de coördinator van het hospice in Krommenie genaamd “De Schelp”. Na een uiterst leuk en warm gesprek mocht ik vier keer meelopen met collega vrijwilligers, dit om te ervaren of het echt wat voor mij was en om te ervaren hoe het is om met terminaal zieke mensen om te gaan en de verpleegkundigen te ondersteunen met de zorgtaken. Ik heb zoveel indrukken in deze diensten gekregen dat ik volmondig ‘ja’ heb gezegd tegen dit fantastische vrijwilligerswerk. Inmiddels doe ik dit werk al 2,5 jaar en neem gemiddeld twee à drie diensten per week voor mijn rekening.

Ik heb een mindset met mezelf afgesproken dat ik met respect voor het individu, een bijdrage wil leveren om iemand ondanks de moeilijke omstandigheden die er zijn, momenten van blijheid, geluk, ontspanning of plezier kan geven. Het mooie is dat wanneer je dit een ander kan geven, jijzelf daar ook blij van wordt en het een stuk voldoening geeft. Als voorbeeld denk ik aan een oudere dame die bij ons binnenkwam en tegen me zei dat ze het moeilijk vond dat ze van haar hulp in de huishouding, en nog wat andere mensen, geen afscheid had kunnen nemen. Ik zei tegen haar, ik ga een notitieblok pakken en schrijf alles op wat u zegt. Dit hebben we gedaan terwijl de tranen over haar wangen liepen. Uiteindelijk heeft de familie gezorgd dat de tekst bij hen terecht zou komen. Het gaf haar rust en ze kon het nu goed afsluiten.

Ik denk ook nog vaak aan een mevrouw die niet meer at en waar ik aan vroeg of ze niet een hapje ijs wilde proberen. Ze gaf me een volmondig ‘ja’, het gezicht dat ze trok bij die ene hap, was er één van genieten. Slechts 1 hapje en het was genoeg, de volgende dag is ze overleden. Bij een andere mevrouw, die de volgende dag euthanasie zou krijgen, ging ik vlak voor het beëindigen van mijn dienst nog langs om afscheid te nemen. Ze pakte mijn beide handen en zei tegen me, “Andre LEEF! Doe het nu! Voor mij kan het niet meer maar voor jou is het nog niet te laat.” Bij belangrijke beslissingen in mijn leven komt dit gesprek altijd weer naar voren.

Een andere bewoner die vlak voor de kerst euthanasie zou krijgen, had ik voorgesteld om een vervroegd kerstdiner te maken. Ik had de tafel in kerstsfeer gebracht en ze hadden een romantisch tafeltje voor twee. Ze genoten met elkaar van hun laatste avond samen, de volgende ochtend zou al vroeg de euthanasie plaatsvinden. Het blijft bijzonder te ervaren hoe in een hospice het leven en de dood zo dicht bij elkaar staan. Hoe dichtbij blijdschap ten opzichte van verdriet staat.

Koken en verwennen
Ik kook heel graag voor de bewoners en medewerkers. Ik wil graag koken in overleg met de bewoners, soms slechts een kopje soep, maar ook nog weleens een maaltijd waar bewoners nog fijne herinneringen aan hebben. Denk hierbij aan asperges, hachee of een mootje vis. Mijn idee over koken is zodanig dat de smaak van de maaltijd heel belangrijk is. Maar nog belangrijker te weten is, dat je eerst eet met je ogen, het moet er aantrekkelijk uit zien en dat zorgt ook weer dat het gerecht als ‘smakelijker’ zal worden ervaren. Mensen die ernstig ziek zijn eten over het algemeen heel weinig. Soms nog een gehele maaltijd maar vaak ook een beetje soep, een beetje vla of soms alleen een plakje zalm of een stukje kaas. Een ijsje is ook iets wat vaak nog smaakt, het verfrist de mond en keel.

Het hospice
In ons hospice werken ongeveer 80 vrijwilligers samen met vier verpleegkundigen en twee coordinatoren. We runnen met elkaar een huishouden waarin zorgtaken voor de bewoners, het bereiden van de diverse maaltijden, de boodschappen doen. Zorgen dat de was wordt gedaan en verder alles wat bij een ieder thuis ook moet gebeuren in het huishouden. Over het algemeen werken in het hospice mensen vanuit hun hart en hun eigen intrinsieke motivatie. Een ieder doet dit op zijn of haar wijze tussen de kaders die het hospice stelt. We werken in tweetallen vrijwilligers per dienst van vier uur. Per dag werken acht vrijwilligers in vier diensten van 7.00 uur t/m 23.00 uur in de avond. Iedere dienst heeft zijn bijzonderheden, taken en uitdagingen. Het is fijn dat we het allemaal echt met elkaar doen, we rapporteren onze bevindingen aan elkaar, zodat je in iedere dienst weet wat je kan verwachten.

Wat kun je verwachten als vrijwilliger in een hospice?
Je hebt in een hospice te maken met terminaal zieke mensen die in de laatste fase van hun ziekzijn zijn aangekomen en daarnaast een levensverwachting hebben van minder dan twaalf weken. Er zijn bij ons veel bewoners die berusten in de wetenschap dat ze op korte termijn komen te overlijden. Maar er zijn ook bewoners die dit minder accepteren. Ze hebben het moeilijk om hun naasten los te laten of zijn nog niet klaar met dit leven of hebben angst om te sterven. Voor deze bewoners is er eventueel hulp door een geestelijke begeleider, een goed gesprek of troost. Natuurlijk praten we als vrijwilligers ook met onze bewoners en proberen fijne en troostende gesprekken te hebben met elkaar. Naast deze gesprekken helpen we de bewoners naar het toilet gaan of verschonen we de bewoners. We legen eventueel de katheterzakken en wassen of douchen de bewoners. Verder proberen we de bewoners met kleine verwennerijen blij te maken, denk hierbij aan een ijsje, fruitsalade of een smoothie, of een eigen gemaakte appeltaart. Daarnaast ontvangen we vrienden en familie en verzorgen hiervoor de koffie of thee. Al met al kunnen de diensten best druk zijn afhankelijk van het aantal bewoners in ons huis, maar ook door de zorg die per bewoner anders is.

Is het niet deprimerend om te werken met mensen die op korte termijn sterven?
Dit is een vraag die me vaak wordt gesteld, en waar ik volmondig ‘nee’ op kan zeggen. Als vrijwilligers hebben we het met elkaar leuk en wordt er zeker ook gelachen. Het contact met de bewoners en hun familie is zo puur en oprecht, we mogen bij hen zijn in de meest kwetsbare en verdrietige tijd van hun leven. Dat is intens, maar ook ontzettend mooi. Ik ben dankbaar voor de mooie gesprekken die ik heb gehad met bewoners en familie. Mijn bewustzijn voor de dood is versterkt, mijn angst ervoor is afgenomen. Als ik na mijn dienst naar buiten loop denk ik aan de bewoners die dit ook graag zouden willen maar niet kunnen. En ik, ik mag gewoon naar huis om met mijn leven verder te gaan. Dat voelt als een voorrecht. Mijn moeder, waar ik mijn verhaal mee begon, leeft nog steeds en is inmiddels al drie jaar geleden uit het hospice ontslagen. Het was waarschijnlijk haar tijd nog niet. Ik ben daar erg dankbaar voor. Want onze naasten missen is erg moeilijk en willen we eigenlijk niet. Ik heb wel ervaren dat het verblijf in het hospice voor de bewoners en naasten ontzettend fijn is omdat alles goed geregeld is en dat de naasten weten dat er 24 uur op een dag op de bewoners wordt gelet, verzorgd, verwend en aandacht wordt gegeven. Dat is voor de families een hele fijne gedachte.

Ik hoop nog vele jaren dit dankbare werk te blijven doen, met name voor de bewoners als voor mijzelf, ik wordt van dit werk echt blij. Ik heb in dit werk ontdekt dat er veel mensen zijn met een goed hart voor de medemens. Als we dit met zijn allen doen, kleuren we de wereld met elkaar wat mooier. En dat is een prachtige ervaring.

Groet Andre